Di chúc có hợp pháp khi được viết bằng tay và không có người làm chứng không?

Ngày hỏi:13/04/2022

Di chúc viết bằng tay không có người làm chứng thì có hợp pháp không? Di chúc viết tay bị mất thì di sản thừa kế được phân chia như thế nào?

Chào Ban biên tập, tôi có vấn đề cần được giải đáp. Bố tôi mất vào ngày 15/9 sau đó thì ngày 20/9 mẹ tôi dọn phòng đọc của bố thì phát hiện ra trong hộc tủ có một bản di chúc viết tay mà bố để lại. Bố cũng chưa từng đề cập đến bản di chúc này khi còn sống, việc bố lập di chúc là không một ai làm chứng cả. Cho tôi hỏi là di chúc viết bằng tay không có người làm chứng thì có hợp pháp không?

Rất mong được Ban biên tập giải đáp, tôi cảm ơn.

Nội dung này được Ban biên tập LawNet tư vấn như sau:

1. Di chúc viết bằng tay không có người làm chứng thì có hợp pháp không?

Tại Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 quy định di chúc hợp pháp như sau:

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Theo Điều 633 Bộ luật dân sự 2015 quy định di chúc bằng văn bản không có người làm chứng như sau:

Người lập di chúc phải tự viết và ký vào bản di chúc.

Việc lập di chúc bằng văn bản không có người làm chứng phải tuân theo quy định tại Điều 631 của Bộ luật này.

Căn cứ Điều 631 Bộ luật dân sự 2015 quy định nội dung của di chúc như sau:

1. Di chúc gồm các nội dung chủ yếu sau:

a) Ngày, tháng, năm lập di chúc;

b) Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;

c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;

d) Di sản để lại và nơi có di sản.

2. Ngoài các nội dung quy định tại khoản 1 Điều này, di chúc có thể có các nội dung khác.

3. Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc.

Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc hoặc người làm chứng di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa.

Như vậy, nếu di chúc viết tay không có người làm chứng của bố bạn để lại đáp ứng đủ điều kiện về tính hợp pháp và mặt nội dung pháp luật quy định thì di chúc đấy được coi là hợp pháp. Những di sản mà bố bạn để lại sẽ được chia theo bản di chúc mà bố bạn để lại.

Trường hợp di chúc viết tay không có người làm chứng của bố bạn để lại không đáp ứng được điều kiện về tính hợp pháp và mặt nội dung thì di chúc đấy không hợp pháp. Khi đấy di sản của bố bạn sẽ được chia theo pháp luật.

2. Di chúc viết tay bị mất thì di sản thừa kế được phân chia như thế nào?

Tại Điều 642 Bộ luật dân sự 2015 quy định di chúc bị thất lạc, hư hại như sau:

1. Kể từ thời điểm mở thừa kế, nếu bản di chúc bị thất lạc hoặc bị hư hại đến mức không thể hiện được đầy đủ ý chí của người lập di chúc và cũng không có bằng chứng nào chứng minh được ý nguyện đích thực của người lập di chúc thì coi như không có di chúc và áp dụng các quy định về thừa kế theo pháp luật.

2. Trường hợp di sản chưa chia mà tìm thấy di chúc thì di sản được chia theo di chúc.

3. Trong thời hiệu yêu cầu chia di sản, trường hợp di sản đã chia mà tìm thấy di chúc thì phải chia lại theo di chúc nếu người thừa kế theo di chúc yêu cầu.

Do đó, nếu như bản di chúc bị thất lạc mà không có bằng chứng nào chứng minh được ý nguyện đích thực của người lập di chúc thì coi như không có di chúc và áp dụng các quy định về thừa kế theo pháp luật.

Trân trọng!

Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email info@thuvienphapluat.vn.

Người trả lời:

Ban biên tập LawNet

  • Ban biên tập LawNet
  • Click để xem thông tin