Có được hưởng di sản thừa kế khi chỉ chung sống như vợ chồng?

Ngày hỏi:07/10/2022

Chung sống như vợ chồng thì có được hưởng di sản thừa kế của nhau không? Di tặng nhưng không có di chúc thì có đúng pháp luật không? Những trường hợp nào có thể hạn chế phân chia di sản?

Chào anh/chị, chồng tôi trước kia có bỏ nhà ra ngoài chung sống như vợ chồng với một người phụ nữ khác, chồng tôi đã về nhà với tôi và các con được 2 tuần thì không may qua đời. Nay người phụ nữ chung sống như vợ chồng với chồng tôi tới đòi chia di sản thừa kế. Như vậy, người này có được hưởng di sản thừa kế từ chồng tôi không? Chồng tôi mất không để lại di chúc. Người này có nói chồng tôi nói sẽ di tặng cho bà ta một căn nhà, như vậy có đúng luật không?

Nội dung này được Ban biên tập LawNet tư vấn như sau:

1. Chung sống như vợ chồng thì có được hưởng di sản thừa kế của nhau không?

Theo Điều 613 Bộ luật dân sự 2015 có quy định về người thừa kế như sau:

Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

Tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 còn có quy định về người thừa kế theo pháp luật như sau:

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Như vậy, pháp luật không công nhận người chung sống như vợ chồng thì được hưởng di sản thừa kế. Cho nên, người phụ nữ chung sống như vợ chồng với chồng của bạn trước khi mất sẽ không được hưởng di sản thừa kế.

2. Di tặng nhưng không có di chúc thì có đúng pháp luật không?

Tại Điều 646 Bộ luật dân sự 2015 có quy định về di tặng như sau:

1. Di tặng là việc người lập di chúc dành một phần di sản để tặng cho người khác. Việc di tặng phải được ghi rõ trong di chúc.

2. Người được di tặng là cá nhân phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người được di tặng không phải là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

3. Người được di tặng không phải thực hiện nghĩa vụ tài sản đối với phần được di tặng, trừ trường hợp toàn bộ di sản không đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản của người lập di chúc thì phần di tặng cũng được dùng để thực hiện phần nghĩa vụ còn lại của người này.

Theo đó, di tặng thì phải được thể hiện rõ ràng trong di chúc. Trường hợp chồng của bạn mất không để lại di chúc cho nên không thể coi là có di tặng được. Cho nên, việc người phụ nữ này yêu cầu một căn nhà theo di tặng của chồng bạn trước khi mất là không đúng.

3. Những trường hợp nào có thể hạn chế phân chia di sản?

Tại Điều 661 Bộ luật dân sự 2015 quy định hạn chế phân chia di sản như sau:

Trường hợp theo ý chí của người lập di chúc hoặc theo thỏa thuận của tất cả những người thừa kế, di sản chỉ được phân chia sau một thời hạn nhất định thì chỉ khi đã hết thời hạn đó di sản mới được đem chia.

Trường hợp yêu cầu chia di sản thừa kế mà việc chia di sản ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của bên vợ hoặc chồng còn sống và gia đình thì bên còn sống có quyền yêu cầu Tòa án xác định phần di sản mà những người thừa kế được hưởng nhưng chưa cho chia di sản trong một thời hạn nhất định. Thời hạn này không quá 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn 03 năm mà bên còn sống chứng minh được việc chia di sản vẫn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của gia đình họ thì có quyền yêu cầu Tòa án gia hạn một lần nhưng không quá 03 năm.

Như vậy, có ba trường hợp hạn chế phân chia di sản thừa kế đó là theo ý chí của người lập di chúc, theo thỏa thuận của những người thừa kế và theo quyết định của Tòa án.

Trân trọng!

Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email info@thuvienphapluat.vn.

Người trả lời:

Ban biên tập LawNet

  • Ban biên tập LawNet
  • Click để xem thông tin